QUY TRÌNH 5 BƯỚC PHỤC HỒI CÂY SẦU RIÊNG SAU HẠN MẶN TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
- Thứ năm - 08/10/2026 23:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bước 1: Rửa mặn cho đất
Khi tưới nước nhiễm mặn cho cây trồng thì hàm lượng của muối hòa tan cao làm cho áp suất thẩm thấu của dung dịch đất lớn hơn áp suất thẩm thấu của tế bào. Sự chênh lệch áp suất này làm cho hệ thống rễ cây không hút nước và dinh dưỡng được, làm cho màng tế bào bị phá vỡ, dẫn đến cây bị mất nước, héo. Mặn cũng gây phá hủy cấu trúc đất, đất bị nén chặt, giảm tính thấm nước và thoát nước, thiếu sự thoáng khí cho vùng rễ.
Rửa mặn bằng biện pháp tưới ngọt liên tục 3 - 5 ngày (ngày tưới 2 - 3 lần mỗi lần 15 - 30 phút, tưới bằng béc phun) để rửa trôi muối tích tụ trong đất.
Sau đó tiến hành bón vôi 1kg/cây và tưới nước ngọt để vôi tan trong đất, các ion Canxi từ vôi sẽ đẩy các ion Natri bám trên bề mặt keo đất ra ngoài dung dịch để sớm bị rửa trôi. Kiểm tra độ dẫn điện trong đất nếu trị số EC < 1 mS/cm là độ mặn trong đất đạt yêu cầu.
Bước 2: Phục hồi bộ rễ và bộ lá
Hạn mặn là nguyên nhân chính làm cháy lá, rụng lá và làm hư hỏng bộ rễ nên phải phục hồi bộ rễ và thay bộ lá mới.
Sau 7 - 10 ngày sau rửa mặn cho đất bị nhiễm mặn (bước 1) thì cần tiến hành cung cấp dinh dưỡng cho cây (qua lá, qua rễ) để giúp cây sầu riêng phục hồi bộ rễ, phát triển bộ lá mới.
+ Phục hồi bộ rễ: Sử dụng chế phẩm Rootwell với 20ml/20lít nước/cây (hoặc phân cá ủ) tưới gốc để kích thích hình thành bộ rễ mới.
- Sử dụng nấm cộng sinh Mycorrhiza (100g Rhizomyyx/5 lít nước/cây) hoặc nấm Trichoderma (theo khuyến cáo của nhà sản xuất) tưới gốc để hạn chế các nấm (Pythium, Fusarium, Phytophthora palmivora,...) gây hại bộ rễ.
Trong phân cá có chứa nhiều dinh dưỡng khoáng, hữu cơ, các Amino Acid và Vitamin cần thiết cho cây trồng có tác dụng tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, giúp phục hồi bộ rễ, tăng đề kháng sâu bệnh.
Nấm cộng sinh Mycorrhiza giúp cây trồng chống chịu với điều kiện hạn, mặn, giúp tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Chú ý là trong giai đoạn này tuyệt đối không bón phân hóa học cho cây sầu riêng.
+ Phục hồi bộ lá: Song song với việc tái tạo bộ rễ mới, cần tiến hành khôi phục bộ lá mới bằng các loại dinh dưỡng ở dạng hữu cơ - sinh học (do bộ rễ bị hư hại do hạn mặn, nấm bệnh tấn công nên không thể hấp thu nước và dinh dưỡng để nuôi bộ lá mới). Sử dụng 50 ml Vitazyme (có Brassinosteroids) kết hợp với DS Gold (có Axit humic) với liều lượng 10 g/20 lít nước (Lượng nước phun 5 lít/cây). Các chế phẩm từ rong biển (seaweed) cũng được khuyến cáo phun lên để cung cấp các dưỡng chất cho bộ lá mới phát triển.
Brassinosteroids (BRs) sẽ giúp loại bỏ ảnh hưởng ức chế của mặn lên các sắc tố và kích thích sinh trưởng, phục hồi hàm lượng diệp lục tố, tích lũy proline trong tế bào lá, tăng cường khả năng chống chịu mặn.
Axit humic sẽ giúp tăng cường sự quang hợp của cây do kích thích sự hoạt động của các men tham gia trong quá trình quang hợp, cường độ quang hợp mạnh cây sẽ sinh trưởng nhanh. Ngoài ra axit humic còn làm tăng sức đề kháng của cây với sâu bệnh và điều kiện bất lợi như nóng, rét, hạn, úng, mặn, phèn.
Bước 3: Hỗ trợ bộ lá phát triển
Sau 10 ngày sau khi bón phân phục hồi bộ rễ và bộ lá (bước 2) thì tiến hành phun dưỡng chất hữu cơ sinh học để nuôi bộ lá phát triển. Sử dụng 50 ml Silimax kết hợp 10g DS Gold/ 20 lít nước (Lượng nước phun 7 lít/cây).
Các nguyên tố Canxi (Ca), Kali (K), Silic (Si), các Amino axit (Proline, Glycine, Glutamic Acid,...) làm gia tăng tổng hợp chlorophyll và quang hợp. Silic làm tăng khả năng chống chịu của cây trồng trong các điều kiện bất lợi về dinh dưỡng, hạn hán, sâu bệnh, tăng cường khả năng chịu mặn.
Bước 4: Hỗ trợ bộ rễ và hoàn thiện bộ lá
Sau 10 ngày phun bón lá hỗ trợ bộ lá phát triển (bước 3) thì sử dụng chế phẩm dinh dưỡng tương tự như ở bước 2 như sau:
Sử dụng chế phẩm Rootwell (hoặc phân cá ủ) tưới gốc với liều lượng 20 ml/20 lít nước/cây kết hợp nấm Mycorrhiza (100 g Rhizomyyx/cây) hoặc nấm Trichoderma (Lượng nước tưới 10 lít/cây).
Sử dụng 50 ml Vitazyme (có Brassinosteroid) kết hợp 10 g DS gold/ 20 lít nước để phun lên lá với lượng nước phun 10 lít/cây.
Bước 5: Tăng cường hấp thu dinh dưỡng
Sau 20 ngày bón phân hỗ trợ bộ rễ và hoàn thiện bộ lá (bước 4), thì tiến hành bón phân cho cây sầu riêng như sau:
Sử dụng phân hữu cơ bón gốc với liều lượng 5 - 10 kg/cây, đồng thời sử dụng 50 ml Silimax kết hợp với 10 g DS gold/20 lít nước phun lên lá với lượng nước phun 10 lít/cây.
Sau 3 tháng áp dụng theo 5 bước này thì cây sầu riêng bị cháy lá < 50% có thể phục hồi cơ bản được bộ lá và bộ rễ.
Tuy nhiên không nên vội xử lý ra hoa mà cần thêm thời gian chăm sóc để phục hồi hoàn toàn bộ tán lá sầu riêng. Trường hợp cây có tổng số lá cháy/rụng > 50% thì thời gian phục hồi của cây sầu riêng sẽ lâu hơn 4 đến 7 tháng.
Khi tưới nước nhiễm mặn cho cây trồng thì hàm lượng của muối hòa tan cao làm cho áp suất thẩm thấu của dung dịch đất lớn hơn áp suất thẩm thấu của tế bào. Sự chênh lệch áp suất này làm cho hệ thống rễ cây không hút nước và dinh dưỡng được, làm cho màng tế bào bị phá vỡ, dẫn đến cây bị mất nước, héo. Mặn cũng gây phá hủy cấu trúc đất, đất bị nén chặt, giảm tính thấm nước và thoát nước, thiếu sự thoáng khí cho vùng rễ.
Rửa mặn bằng biện pháp tưới ngọt liên tục 3 - 5 ngày (ngày tưới 2 - 3 lần mỗi lần 15 - 30 phút, tưới bằng béc phun) để rửa trôi muối tích tụ trong đất.
Sau đó tiến hành bón vôi 1kg/cây và tưới nước ngọt để vôi tan trong đất, các ion Canxi từ vôi sẽ đẩy các ion Natri bám trên bề mặt keo đất ra ngoài dung dịch để sớm bị rửa trôi. Kiểm tra độ dẫn điện trong đất nếu trị số EC < 1 mS/cm là độ mặn trong đất đạt yêu cầu.
Bước 2: Phục hồi bộ rễ và bộ lá
Hạn mặn là nguyên nhân chính làm cháy lá, rụng lá và làm hư hỏng bộ rễ nên phải phục hồi bộ rễ và thay bộ lá mới.
Sau 7 - 10 ngày sau rửa mặn cho đất bị nhiễm mặn (bước 1) thì cần tiến hành cung cấp dinh dưỡng cho cây (qua lá, qua rễ) để giúp cây sầu riêng phục hồi bộ rễ, phát triển bộ lá mới.
+ Phục hồi bộ rễ: Sử dụng chế phẩm Rootwell với 20ml/20lít nước/cây (hoặc phân cá ủ) tưới gốc để kích thích hình thành bộ rễ mới.
- Sử dụng nấm cộng sinh Mycorrhiza (100g Rhizomyyx/5 lít nước/cây) hoặc nấm Trichoderma (theo khuyến cáo của nhà sản xuất) tưới gốc để hạn chế các nấm (Pythium, Fusarium, Phytophthora palmivora,...) gây hại bộ rễ.
Trong phân cá có chứa nhiều dinh dưỡng khoáng, hữu cơ, các Amino Acid và Vitamin cần thiết cho cây trồng có tác dụng tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, giúp phục hồi bộ rễ, tăng đề kháng sâu bệnh.
Nấm cộng sinh Mycorrhiza giúp cây trồng chống chịu với điều kiện hạn, mặn, giúp tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Chú ý là trong giai đoạn này tuyệt đối không bón phân hóa học cho cây sầu riêng.
+ Phục hồi bộ lá: Song song với việc tái tạo bộ rễ mới, cần tiến hành khôi phục bộ lá mới bằng các loại dinh dưỡng ở dạng hữu cơ - sinh học (do bộ rễ bị hư hại do hạn mặn, nấm bệnh tấn công nên không thể hấp thu nước và dinh dưỡng để nuôi bộ lá mới). Sử dụng 50 ml Vitazyme (có Brassinosteroids) kết hợp với DS Gold (có Axit humic) với liều lượng 10 g/20 lít nước (Lượng nước phun 5 lít/cây). Các chế phẩm từ rong biển (seaweed) cũng được khuyến cáo phun lên để cung cấp các dưỡng chất cho bộ lá mới phát triển.
Brassinosteroids (BRs) sẽ giúp loại bỏ ảnh hưởng ức chế của mặn lên các sắc tố và kích thích sinh trưởng, phục hồi hàm lượng diệp lục tố, tích lũy proline trong tế bào lá, tăng cường khả năng chống chịu mặn.
Axit humic sẽ giúp tăng cường sự quang hợp của cây do kích thích sự hoạt động của các men tham gia trong quá trình quang hợp, cường độ quang hợp mạnh cây sẽ sinh trưởng nhanh. Ngoài ra axit humic còn làm tăng sức đề kháng của cây với sâu bệnh và điều kiện bất lợi như nóng, rét, hạn, úng, mặn, phèn.
Bước 3: Hỗ trợ bộ lá phát triển
Sau 10 ngày sau khi bón phân phục hồi bộ rễ và bộ lá (bước 2) thì tiến hành phun dưỡng chất hữu cơ sinh học để nuôi bộ lá phát triển. Sử dụng 50 ml Silimax kết hợp 10g DS Gold/ 20 lít nước (Lượng nước phun 7 lít/cây).
Các nguyên tố Canxi (Ca), Kali (K), Silic (Si), các Amino axit (Proline, Glycine, Glutamic Acid,...) làm gia tăng tổng hợp chlorophyll và quang hợp. Silic làm tăng khả năng chống chịu của cây trồng trong các điều kiện bất lợi về dinh dưỡng, hạn hán, sâu bệnh, tăng cường khả năng chịu mặn.
Bước 4: Hỗ trợ bộ rễ và hoàn thiện bộ lá
Sau 10 ngày phun bón lá hỗ trợ bộ lá phát triển (bước 3) thì sử dụng chế phẩm dinh dưỡng tương tự như ở bước 2 như sau:
Sử dụng chế phẩm Rootwell (hoặc phân cá ủ) tưới gốc với liều lượng 20 ml/20 lít nước/cây kết hợp nấm Mycorrhiza (100 g Rhizomyyx/cây) hoặc nấm Trichoderma (Lượng nước tưới 10 lít/cây).
Sử dụng 50 ml Vitazyme (có Brassinosteroid) kết hợp 10 g DS gold/ 20 lít nước để phun lên lá với lượng nước phun 10 lít/cây.
Bước 5: Tăng cường hấp thu dinh dưỡng
Sau 20 ngày bón phân hỗ trợ bộ rễ và hoàn thiện bộ lá (bước 4), thì tiến hành bón phân cho cây sầu riêng như sau:
Sử dụng phân hữu cơ bón gốc với liều lượng 5 - 10 kg/cây, đồng thời sử dụng 50 ml Silimax kết hợp với 10 g DS gold/20 lít nước phun lên lá với lượng nước phun 10 lít/cây.
Sau 3 tháng áp dụng theo 5 bước này thì cây sầu riêng bị cháy lá < 50% có thể phục hồi cơ bản được bộ lá và bộ rễ.
Tuy nhiên không nên vội xử lý ra hoa mà cần thêm thời gian chăm sóc để phục hồi hoàn toàn bộ tán lá sầu riêng. Trường hợp cây có tổng số lá cháy/rụng > 50% thì thời gian phục hồi của cây sầu riêng sẽ lâu hơn 4 đến 7 tháng.